Wisłok Wielki

ВИСЛІК ВЕЛИКИЙ (pol. Wisłok Wielki) – do 1947 r. wieś ukraińska w powiecie sanockim. W 1939 r. wg W. Kubijowicza liczyła 3040 mieszkańców, w tym 2930 Ukraińców, 40 Polaków, 40 Żydów i 30 Cyganów.

HISTORIA
[w opracowaniu]

FOTOGRAFIE HISTORYCZNE
Fotografie z pracy magisterskiej Katarzyny Kapeluch o Wisłoku Wielkim (pełny tekst dostępny niżej). Własność Fenny Fenkanin, ur. w Wisłoku, obecnie w archiwum rodziny Kapeluch w Udorpiu. Opis: 1: Mała Fenna Fenkanin z matką; 2. NN; 3; NN; 4. Członkowie rodziny Fenkanin; 5. Dzieci i nauczyciele ze szkoły w Wisłoku Dolnym, lata 30. (?) XX w.; 6. NN; 7. NN.



W dolnym rzędzie od lewej: Dzieci Dymitra i Marii Fałatów: Hania, Andrzej, Michał. W górnym rzędzie od lewej: Maria Fałat (żona Iwana), Maria Fałat (żona Dymitra), Ewa Fałat, Hania Fałat i Fenna Fałat (córki Iwana) i Dymitro Fałat, dziadek. Fotografia Bohdana Falata przesłana przez Dianę Melnyk.

MATERIAŁY
W 2008 r. Katarzyna Kapeluch/Катерина Капелюх, studentka filologii ukraińskiej na Uniwersytecie Warszawskim, obroniła pracę magisterską pod tytułem „Monografia Wisłoka Wielkiego” (Монографія Вислока Великого). Oprócz wiadomości o historii wsi, praca zawiera informacje o folklorze i życiu codziennym Wisłoka przed 1947 r., fotografie, kopie oryginalnych dokumentów itp. Opis: język ukraiński, ss. 119, 4,78 MB, plik PDF:
K. Kapeluch, Monografia Wisłoka Wielkiego

Filmy



STAN ZABYTKÓW UKRAIŃSKIEJ KULTURY MATERIALNEJ
Wyniki monitoringu z lata 2014 r.

CERKIEW – Wisłok Dolny
Cerkiew greckokatolicka w Wisłoku dolnym, pod wezwaniem świętego Onufrego, budowana w latach 1850-1853, poświęcona w 1854 r. Obecnie funkcjonuje jako miejsce odpraw mszy świętej w rycie rzymskokatolickim, wezwanie jak poprzednio.
Galeria prezentuje także dzwonnicę i mur wokół świątyni oraz znajdującego się przy niej cmentarza.



CERKWISKO – Wisłok Górny
Według wspomnień Wasyla Łasyczki, cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem świętego Zesłania Ducha Świętego zbudowana w 1874 r. w Wisłoku Górnym ogrodzona była murem kamiennym. W jego obrębie stała murowana dzwonnica, pod którą znajdowała się kapliczka z ikona Matki Boskiej. Mniej więcej połowa dzwonnicy widziała informator widział na własne oczy jeszcze w drugiej połowie lat 60. W tej kapliczce prawdopodobnie w 1944 r. zakopany został dzwon z cerkwi w Wisłoku Górnym. Jedną z zakopujących go osób był Wasyl Kudłacz. Dzwon został zabrany prawdopodobnie przez robotników PGR lub WP [rozmowa z 8 czerwca 2012 r.].


CMENTARZ koło cerkwi dawny
Według wspomnień Wasyla Łasyczki, wokół cmentarza w Wisłoku Górnym stał kamienny mur. Obecnie nie istnieje, być może została rozebrany na potrzeby PGR w Czystohorbie lub wojsko budujące drogę powyżej cmentarza, której wcześniej nie było. W obrębie cmentarza zachował się m.in. kamienny cokół spod kzyża upamiętniającego cerkiewnego o nazwisku Kordan [rozmowa z 8 czerwca 2012 r.].



CMENTARZ parafialny nowy – Wisłok Dolny

CMENTARZ parafialny nowy – Wisłok Górny

Cmentarz z I wojny światowej
Trzy krzyże po lewej stronie drogi z Czystohorbu to oznaczenie miejsca pochówki żołnierzy poległych podczas I wojny światowej. Kilkadziesiąt metrów dalej po tej samej stronie drogi stały koszary niemieckiej straży granicznej z lat 1939-1944. Warto zwrócić uwagę na kępę drzew za krzyżami, w głębi po lewej stronie zdjęć: tam do 1947 r. stał przysiółek zwany Czereszniów/Черешнів.


KRZYŻE przydrożne I

Krzyże – kontynuacja

Miejsce po niemieckich koszarach
Za krzyżami na cmentarzu z I wojny światowej, ale niżej, znajdują się zarosła, a w nich pozostałości w postaci fundamentów budynku niemieckiej straży granicznej. Budynek został zniszczony w 1944 r. przez polski oddział partyzancki. W czasie walki spłonęło kilka domów, m.in. dom Wasyla Łasyczki, w którym spłonęła jego babcia.

Reminiscencje
Galeria przedstawia pozostałości dawnej wsi Wisłok Wielki zniszczonej przez politykę Rzeczpospolitej Polskiej.