Dzikow Stary

СТАРИЙ ДИКІВ (pol. Dzików Stary) – do 1947 r. wieś ukraińska w powiecie lubaczowskim. W 1939 r. liczył 2550 mieszkańców, w tym 1390 Ukraińców, 100 Polaków, 700 rzymskich katolików posługujących sie na co dzień językiem ukraińskim, 360 Żydów [Kubijowicz, 46].

HISTORIA
W schematyzmie greckokatolickiej eparchii przemyskiej z 1879 r. wzmianka, że „Początki Dzikowa sięgają dawnych i niepamiętnych czasów. Nazwa „Dzików” według podań ludowych zaczerpnięta została z pierwotnie dzikiej okolicy, lesistej, zamieszkanej przez różne zwierzęta. Mieszkańcy tej wsi to prawie wyłącznie Rusini. Mała kolonia osiadłych tu w nieznanym czasie Mazurów posiada swój kościółek parafialny. Język ruski miękki o formach przeciągłych, pełnych [Szematyzm 1879, 306; tłumaczenie moje – B.H.]. W sposób zniekształcony przez polską opcję narodową jako selektywną zasadę interpretacyjną nawiązał do niej autor hasła o Dzikowie w „Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego”. Przetłumaczył on dosłownie informacje o pochodzeniu nazwy wsi, charakterze języka i napisie nad wrotami cerkiewnym, jednak informacji o zagadnieniach etnicznych nadał taki kształt: „Pierwotnie osiadłą była przez rusinów, później osiedliła się tu także kolonia mazurska” [SGKP 2, 295]
[cd. w opracowaniu]

STAN ZABYTKÓW UKRAIŃSKIEJ KULTURY MATERIALNEJ
Niżej wyniki monitoringu z dnia 11 marca 2012 r.

CERKIEW
Obiekt nie jest ujęty w rejestrze zabytków.
Ze schematyzmu greckokatolickiej eparchii przemyskiej z 1879 r.: „Cerkiew parafialna drewniana, na jej odrzwiach przy głównych wrotach na zewnątrz wycięty napis: „Ta cerkiew zbudowana za króla Augusta II 1724, miesiąca Junia 12 dnia za pozwoleniem Jaśnie oświeconego Jegomości P. Adama Sieniawskiego, Hetmana Wielkiego koronnego” [Szematyzm 1879, 306-307].


DZWONNICA

PLEBANIA

KRZYŻE

CMENTARZ
Uwaga: fotografie do nr 159 dokumentują część prawą cmentarza od wejścia od strony cerkwi. Pozostałe – część lewą. Najdawniejsza historia cmentarza związana jest z cerkwią z 1724 r. lub wcześniejszą. W rejestrze zabytków błędnie ujęty został jako rzymskokatolicki z przełomu XIX i XX wieku, co nie odpowiada historii obiektu, a być może odzwierciedla stan własnościowy; figuruje pod numerem A-382 z 16 października 199 [w oficjalnym rejestrze opublikowanym w internecie brakuje ostatniej cyfry]. Monitoring wykazał być może ponad 80-procentowe zniszczenie dawnej substancji wschodniej cmentarza w następstwie zabudowy pod pochówki rzymskokatolickie. Nagrobki greckokatolickie zachowały się na obrzeżach po obu stronach, zwłaszcza przy płocie. Krzyże na pochówkach miejscowych znakomitości rusko-ukraińskich znajdują się po lewej stronie alei. W końcu cmentarza pozostałości krzyży drewnianych bez napisów. Przy ogrodzeniu od strony cerkwi widoczne pozostałości zniszczonych krzyży, w innych wiele powalonych na ziemię. Brak widocznych śladów opieki nad substancją wschodnią cmentarza.

Dawna ZABUDOWA