Zdynia

ЖДИНЯ (pol. Zdynia, Żdynia) – wieś ukraińska w powiecie gorlickim. W 1939 r. zamieszkiwało ją 730 osób, spośród których 650 było Ukraińcami, 40 Polakami (straż graniczna) i 40 Żydami [Kubijowycz, 25].

HISTORIA
Dnia 19 czerwca 1947 r. żołnierze Wojska Polskiego deportowali ze wsi 562 osób narodowości ukraińskiej; we wsi pozostało 7 Polaków i 23 osób określonych w oficjalnych statystykach jako Ukraińcy lub członkowie rodzin mieszanych [Akcja „Wisła” 2012, 1031].

TEKSTY
Żdynia w Słowniku GKP
Zdynia z przys. Ług, wś nad pot. Konieczna (praw. dopł. Ropy), pow.
gorlicki, par. rz.‐kat. w Sękowy, poczta w Konieczny. Posiada szkołę
1—klas., 686 mk. W XVI w; istniała tu cerkiew parafialna. Według reg.
pob. pow. bieckiego z r. 1581 wś Zdynin miała 1 zagr. bez roli, 10
dworzyszcz wołoskich, 1 pop ruski z cerkwia, 1 łan sołtysi (Paw.,
Małop., 125)[SGKP t. XIV, s. 551 – podał S. Gal].

Żdynia, mtko, w pow. gorlickim, posiada kościół par. gr.‐kat. i szkołę,
leży śród gór, na wzn. 490 mt., przy gościńcu z Gorlic (23 klm.) do
Zborowa (Zbóró) na Węgrzech. Na wschód szczyt Kamienny Werch ma 696 mt.
i Jasionka 705 mt. Dolinę wsi przepływa potok Konieczna, uchodzący do
Ropy z praw. brzegu. Ż. ma 108 dm. i 686 mk. (322 męż.. 364 kob. ), 653
gr.‐kat. a 33 izr. Cerkiew paraf. jest drewniana a na cmentarzu znajduje
się murowana kaplica. Osada składa się z chat wiejskich. wzdłuż
gościńca rozrzuconych. Mieszkańcy trudnią, się uprawa płonnej roli
i drobnym handlem. Pos. tabularna (Maryi Sokołowskiej) ma 845 mr. lasu;
pos. mn. 1338 mr. roli, 388 mr. łąk, 233 mr. past. i 214 mr. lasu. Upo‐
sażenie parafii składa się z 117 mr gruntu, 16 sagów drzewa opałowego’
1 dodatku 207 złr. Z graniczy na płn, z Ługiem, na płd. z Konieczna, na
zach. z Regetowem Niżnym a na wschód z Lipną i Czarnem [SGKP, t. XIV, s. 750 – podał S. Gal].

ZABYTKI UKRAIŃSKIEJ KULTURY MATERIALNEJ
Wyniki monitoringu z lata 2012 r.
CERKIEW
Cerkiew pod wezwaniem Opieki Najświętszej Marii Panny, z 1786 lub 1795 r.
[galeria tymczasowa]


PLEBANIA
W uposażenie parafii greckokatolickiej składało się na początku lat 90. XIX w. „117 morgów gruntu, 16 sągów drzewa opałowego i dodatku 207 zł” [SGKP IXV, 750].

KAPLICZKI przydrożne
Trzecia ze zdyńskich kapliczek znajduje się na miejscowym cmentarzu. Na cmentarzu już w latach 90. XIX w. stała murowana kaplica [SGKP XIV, 750].

FIGURY przydrożne

KRZYŻE przydrożne
Prawie wszystkie krzyże stoją po lewej stronie drogi z Gładyszowa do Koniecznej. Jedynie krzyż 032-040 stoi po jej lewej stronie. Krzyż 066-071 jest w krajobrazie drugi w kolejności, po krzyżu drewnianym, od Gładyszowa.

CMENTARZ

ZABUDOWA
[w uzupełnieniu]

Dokumentacja fotograficzna ukraińskich zabytków wsi ZDYNIA na Łemkowszczyźnie została wykonana latem 2012 r. w ramach projektu „Dokumentowanie Łemkowszczyzny” finansowanego przez Zjednoczenie Łemków Kanady.
Фотографічна документація українскьих архітектурних памяток села ЖДИНЯ на Лемківщині здійснено улітку 2012 р. у рамках проєкту „Документування Лемківщини”, що фінансується Обєднанням лемків Канади.