БІЛЯНКА (pol. Bielanka) – wieś ukraińska w powiecie gorlickim. W 1939 r. liczyła 520 mieszkańców: 495 Ukraińców, 20 Polaków, 10 Żydów [Kubijowycz, 24]. Według danych niemieckich z 1942 r. we wsi zamieszkiwało 522 osoby:  489 Ukraińców, 33 Polaków (w 108 rodzinach) [AIPN GK 113/38, k. 9].

DOKUMENTY

1957 kwiecień 10, Gorlice – Sporządzony przez PUBP w Gorlicach wykaz Ukraińców, którzy po akcji „Wisła” wrócili z Ziem Zachodnich na Łemkowszczyznę  do początku kwietnia 1957 r.

  1. Czupyk Józef, s. Włodzimierza, Bielanka, [przybył z:] Kraków, zezwolenia nie posiada
  2. Czupyk Dymitr, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada
  3. Zieliński Jawtyn, Szymon, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada
  4. Rusyniak Józef, Daniel, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada
  5. Dzwińczyk Wasyl, Jan, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada
  6. Pasterczyk Bazyli, Bazyli, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada
  7. Stefanowski Grzegorz, Bielanka, Kraków, zezwolenia nie posiada

Oryginał, maszynopis. AIPN Rz 00377/4, t. 10, k. 76.

HISTORIA

Po deportacji części mieszkańców Ukraińców do Ukraińskiej SRR w latach 1945–1946 Wojsko Polskie w 1947 r. w ramach deportacji o kryptonimie „Wisła” wygnało ze wsi na tzw. Ziemie Odzyskane 383 obywateli RP narodowości ukraińskiej; zostało we wsi 32 Ukraińców i 49 Polaków lub osób  etnicznie mieszanych [Akcja „Wisła” 2013, 1030].

WSPOMNIENIA

Fragment wspomnień Anny Ruckiej ur. w Rzekach o mordzie partyzantów z oddziału pod dowództwem Józefa Kurasia „Ognia” na Ukraińcach z Bielanki

[…] [Bracia Iwan i Wasyl] Rusyniacy przyszli do wsi, chodzili po domach, sprzedając dziegieć. Posiedzieli trochę w domu, porozmawiali. Wasyl opowiadał o Niemczech, Maria słuchała. Spodobali się jej ci dwaj młodzi chłopcy-dziegciarze, współczuła im. Weszli z jej domu wieczorem. Na drodze czekali ludzie „Ognia”. Zabrali obydwu do leśniczówki. Dwa dni trzymali ich tam w stodole i torturowali, ale nie pomogło, chociaż mówiła, że to prości dziegciarze, a nie wrodzy, szpiedzy. Czwartego dnia [6 września 1945 r.] grał akordeon a ich wyprowadzono ze stodoły do lasu na górze Czubak. Tam ich zastrzelili. […]

Źródło: B. Huk, Dowha doroga bratiw Rusyniakiw do Bilanky, „Nasze Słowo” 2000, nr 5, s. 4.

KOMENTARZE

DZIEDZICTWO UKRAIŃSKIEJ KULTURY MATERIALNEJ
Wyniki monitoringu z lipca 2016 r.

CERKIEW

KRZYŻE

CMENTARZ

ZABUDOWA

CERKIEW nowa

BIBLIOGRAFIA