Gorajec

GORAJEC (ukr. Гораєць) – przed 1947 r. wieś ukraińska w powiecie lubaczowskim.

HISTORIA
Wg W. Kubijowicza w 1939 r. Gorajec liczył 1160 mieszkańców: 1080 Ukraińców, 80 Polaków (w tym 20 było kolonistów z okresu międzywojennego i 40 ukraińskojęzycznych).
Okres prześladowań obywateli polskich narodowości ukraińskiej w powojennej Polsce miał w Gorajcu finał tragiczny. Dnia 6 kwietnia 1945 r. oddział polskich wojsk wewnętrznych zabił podczas pacyfikacji nie mniej niż 178 Ukraińców.

MATERIAŁY do historii wsi
Relacje i wspomnienia
Dotychczas opublikowano kilka wspomnień o Gorajcu, w tym opisów wydarzeń we wsi w dniu 6 kwietnia 1945 r.
Poniżej dostępny jest plik PDF z fragmentem książki: Wasyl Borodacz, Steżkamy ridnoji zemli, Brenford 1970, s. 102-110.
Wasyl Borodacz, Trahedija sela Horajec

Dokumenty Społecznego Komitetu Budowy Pomnika w Gorajcu
W 1996 r. Eudokia Fil z Przemyśla, była mieszkanka Gorajca, w imieniu Społecznego Komitetu Budowy Pomnika w Gorajcu zapoczątkowała starania o upamiętnienie mieszkańców tej wsi, którzy stali się ofiarami II wojny światowej i wydarzeń powojennych. Pełna dokumentacja tych starań jest dostępna
tutaj

STARA ZABUDOWA



KRZYŻ PAŃSZCZYŹNIANY

Kamienny krzyż upamiętniający uwolnienie chłopów gorajeckich z zależności pańszczyźnianej stoi na początku wsi, po prawej stronie drogi wiejskiej, której odgałęzienie w tym miejscu biegnie w kierunku pobliskiego lasu i cmentarza. Wykonany najprawdopodobniej przez bruśnieńskich mistrzów kamieniarskich.
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.



KRZYŻ przydrożny

Kamienny krzyż stoi na niewielkim wzniesieniu cerkiewnym w centrum wsi, ok. 50 m przed cerkwią, po prawej stronie drogi prowadzącej do centrum wsi.
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.

KRZYŻE przydrożne pozostałe

Na fotografiach widoczne są trzy inne kamienne krzyże przydrożne znajdujące się na terenie wsi Gorajec. Trzy pierwsze – to krzyż na początku do wsi, na terenie ogrodu, po lewej stronie drogi, od której oddzielony jest drewnianym płotem. Czwarta fotografia – to krzyż znajdujący się w drugiej części Gorajca, po prawej stronie drogi. Piąta uwidacznia krzyż tuż przy wjeździe do wsi, przed zakrętem w lewo, po prawej stronie drogi wiodącej do wsi z drogi głównej Cieszanów-Narol.
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.



GRÓB NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA

Usypany z ziemi w formie kurhanu Grób Nieznanego Żołnierza (ukr. Могила невідомого вояка) znajduje się na cmentarzu wiejskim, przy dawnym wejściu głównym, po lewej stronie grobowca. Usypany prawdopodobnie na początku lat 40. XX w. Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.


UPAMIĘTNIENIE ofiar pacyfikacji

Dnia 6 kwietnia 1945 r. 2. batalion Wojsk Wewnętrznych Rzeczpospolitej Polskiej dokonał pacyfikacji wsi. W jej wyniku śmierć poniosło nie mniej niż 178 mieszkańców narodowości ukraińskiej, obywateli polskich, w tym dzieci. Z inicjatywy Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Ofiar wsi Gorajec w dniu 21 sierpnia 2010 r. na terenie nieczynnego obecnie cmentarza odsłonięty został pomnik ku czci poległych w dniu 6 kwietnia 1945 r., a także ofiar z lat 1942-1947.
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.



CMENTARZ
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.


CMENTARZ uzupełnienie
Fotografie z 21 sierpnia 2010 r.