Zaleska Wola

ZALESKA WOLA (ukr. Заліська Воля) – do 1947 r. wieś ukraińska w powiecie jarosławskim. Wg Wołodymyra Kubijowicza w 1939 r. w Zaleskiej Woli mieszkało 1160 osób, w tym 1120 Ukraińców, 10 rzymskich katolików posługujących się na co dzień językiem ukraińskim (tzw. łacinników) i 30 Żydów.

HISTORIA
Mord na mieszkańcach
Fragment sprawozdania „Wisti z terenu” z 18 kwietnia 1945 r.
[…] marca 1945 r. Podczas obławy w Zaleskiej Woli polska milicja znalazła kryjówkę, gdzie zastrzelił się świadomy Ukrainiec, aby nie oddać się żywym w ręce wroga. U gospodarza, gdzie była kryjówka, zastrzeliła sama milicja. […]
Źródło: Wytiah iz „Wistej z terenu” pro antyukrajinśki akciji polakiw na Hrubesziwszczyni w berezni1945 r. w: Polśko-ukrajinśki stosunky w 1942–1947 rr. u dokumentach OUN ta UPA, red. W. Wiatrowycz, t. 2, Lwiw 2011, s. 861. Tłumaczenie z języka ukraińskiego.

CERKIEW
Monumentalna drewniana świątynia pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Pańskiego, zbudowana w 1885 r., została rozebrana w latach 50. XX w. Cerkwisko zabudowane zostało przez wzniesiony w 1978 r. w ciągu jednej doby drewniany kościół rzymskokatolicki o powierzchni 108 m kw. [Szypuła, 219].

CMENTARZ przycerkiewny


KRZYŻ
Krzyż upamiętnia zniesienie pańszczyzny w 1848 r. Stoi w centrum wsi, u podnóża wzniesienia cerkiewnego. Zdjęcia przedstawiają jego stan po tym, jak w kwietniu 2011 r. potrącony został przez ciężarówkę.

PLEBANIA

BUDYNEK „Proswity”

CMENTARZ – część starsza
Cmentarz greckokatolicki w Zaleskiej Woli podzielony jest na dwie części: starszą i nowszą. Są oddzielone od siebie wyraźną linią drzew. Część starsza znajduje się na wyższej części pagórka i zarazem bliżej wsi. Na wschód od niej w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się część nowsza (patrz niżej).

CMENTARZ – część nowsza
Druga część cmentarza w Zaleskiej Woli powstała zapewne na początku lat 40. XX w. Najstarszy z zachowanych pochówków datowany jest na 1941 r., o czym informuje tablica na mogile Dmytry Dorosza.