ЗАВАДКА РИМАНІВСЬКА (pol. Zawadka Rymanowska) – do 1947 r. wieś ukraińska w powiecie sanockim. W 1939 r. liczyła 1110 mieszkańców: 1105 Ukraińców, 5 Polaków [Kubijowycz, 56].

HISTORIA

We wsi urodził się Ołeksij/Ołeksa Toroński (1838-1901), ksiądz greckokatolicki, redaktor, publicysta, historyk Cerkwi, autor pracy „Rusyny-Łemky” z 1860 r. 

Pod koniec lat 30. XX w. nikt z wiernych greckokatolickiej parochii zawadczańskiej nie przeszedł na prawosławie moskiewskie, co miało być wynikiem misji duchownej urządzonej w czasie propagandy [Szematyzm AAŁ 1936, 124] za tak zwanym „powrotem do prawosławia”.

Większość zawadczan została wygnana przez Wojsko Polskie do Ukraińskiej SRR w maju 1946 r. [Pisuliński 2009, 480]. W 1947 r. w czasie deportacji o kryptonimie „Wisła” Wojsko Polskie wygnało ze wsi 62 mieszkańców uznanych za Ukraińców; pozostało we wsi 98 nowych mieszkańców- Polaków [Misiło 2013, 1050] z sąsiednich wsi, którzy zdążyli już zająć domy poukraińskie.

DZIEDZICTWO UKRAIŃSKIEJ KULTURY MATERIALNEJ
Wyniki monitoringu z maja 2016 r.

CERKIEW
Świątynia pod wezwaniem Opieki Bogurodzicy (ukr. Pokrowy Preswiatoji Bohorodyci) z 1855 r. Zbudowana prawdopodobnie na miejscu poprzedniej, wzmiankowanej w Galeria przedstawia także kaplicę obok cerkwi, kapliczkę nad wejściem w ogrodzeniu cerkiewnym, kamienny fundament dzwonnicy drewnianej zniszczonej w 1983 r.

KRZYŻE przydrożne

CMENTARZ I
Galeria przedstawia pierwszy i najstarszy z trzech cmentarzy zawadczańskich: przy cerkwi.


CMENTARZ II
Cmentarz za potokiem, na zboczu góry na przeciw cerkwi, ok. 50 m w prawo od szlaku prowadzącego ze wsi w górę. Niewidoczny ze wsi i ze szlaku.

CMENTARZ III
Cmentarz po lewej stronie drogi wiejskiej, na stoku, około 100 m przed cerkwią. Widoczny z drogi.

Inne obiekty
Pierwsze fotografie przedstawiają budynek plebanii greckokatolickiej. Często spotykana jest informacja, że plebania to następny obiekt w tej galerii – budynek drewniany z gankiem. Tymczasem w schematyzmie AAŁ z 1936 r. napisano, że plebania jest murowana, posiada 5 komnat (s. 123). Zatem widoczny tu budynek katechetyczny to stara plebania greckokatolicka. Dalej ujęto stare domy i zabudowania gospodarskie.

KOMENTARZE

BIBLIOGRAFIA